Vanaf 2026: tot 20% hogere pensioenen door het nieuwe stelsel

De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel markeert een historisch moment in de Nederlandse verzorgingsstaat. Grote fondsen zoals ABP, Zorg & Welzijn en Bouw & Techniek bereiden zich voor op de herverdeling van tientallen miljarden euro’s aan reserves. Wat voor de één een welkome inhaalslag betekent, kan voor de ander onzekerheid brengen over toekomstige uitkeringen.

De overstap raakt miljoenen huishoudens

Volgens cijfers van De Nederlandsche Bank gaan in totaal meer dan vijf miljoen Nederlanders over naar het nieuwe stelsel. Voor ongeveer 1,5 miljoen gepensioneerden is 1 januari 2026 de eerste datum waarop ze rechtstreeks de gevolgen merken. De hoogte van hun verhoging hangt af van de financiële positie van hun pensioenfonds.

Bij fondsen met sterke buffers – zoals Bouw en Horeca – lopen de voorlopige berekeningen uiteen van vijf tot twintig procent extra pensioen. Fondsen met kleinere reserves, bijvoorbeeld in de culturele sector, blijven dichter bij nul of enkele procenten.

• Zorg & Welzijn (PFZW): geschatte verhoging tussen 7% en 10%
• Bouw en Horeca: mogelijk tot 20%
• Metaal & Techniek: circa 8%
• Overheid (ABP): stijging rond inflatieniveau

Eenmalige meevaller of structurele hervorming?

De aanpassing komt voort uit de Wet toekomst pensioenen, aangenomen in 2023 na jaren van debat tussen kabinet, vakbonden (FNV, CNV) en werkgeversorganisaties (VNO-NCW, MKB-Nederland). Het idee achter het stelsel is dat pensioenfondsen niet langer een vaste uitkering beloven, maar beleggingen eerlijker verdelen onder deelnemers. Dat maakt ruimte voor een hogere startuitkering wanneer het goed gaat op de beurs – maar ook snellere verlagingen bij tegenslag.

Voor veel gepensioneerden voelt de verandering dubbelzinnig. De eerste verhoging lijkt aantrekkelijk, maar economen wijzen erop dat deze correctie vooral voortkomt uit opgebouwde reserves die worden uitgekeerd bij de overstap. Daarna ligt het rendement volledig bij de marktontwikkeling.

Dekkingsgraad bepaalt wie wint

Het sleutelmoment ligt bij de zogenaamde ‘dekkingsgraad’ – een maatstaf die aangeeft hoeveel geld een fonds heeft ten opzichte van zijn verplichtingen. Een graad boven honderd procent betekent dat er ruimte is om te delen; onder die grens moeten fondsen juist voorzichtig zijn.

Eind 2024 lag de gemiddelde graad van Nederlandse fondsen op ongeveer 122%, blijkt uit cijfers van DNB. Vooral PFZW en BPF Bouw presteren boven dit gemiddelde dankzij sterke beleggingsresultaten in infrastructuur en vastgoed. Fondsen met lagere rendementen of hoge compensatieverplichtingen zullen minder kunnen uitdelen.

Nieuwe risico’s op langere termijn

Waar het oude systeem stabiliteit bood door strikte regels, biedt het nieuwe meer bewegingsvrijheid – en daarmee ook meer onzekerheid. Pensioenuitkeringen kunnen jaarlijks stijgen of dalen afhankelijk van beleggingsresultaten. Voor gepensioneerden betekent dit dat hun maandelijkse inkomen dynamischer wordt dan ooit tevoren.

ActualiteitVoorkom nare geuren en bespaar energie : dit weinig bekende gebaar verlengt de levensduur van uw wasmachine

Volgens berekeningen van onderzoeksbureau Netspar kan een gemiddeld fonds in goede jaren vijf procent rendement per deelnemer realiseren, maar in slechte jaren net zo goed drie procent verliezen. Die volatiliteit zal direct voelbaar worden in persoonlijke pensioenpotjes.

Gevolgen voor toeslagen en belastingen

Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) waarschuwt dat hogere pensioenen effect kunnen hebben op inkomensafhankelijke regelingen zoals huur- en zorgtoeslag. Wie door de verhoging boven inkomensgrenzen komt, kan rechten verliezen of bedragen zien verminderen.

Tijdschema: overgang en verrekening

Pensioenfondsen rekenen begin 2026 hun nieuwe verdeelsleutels na om fouten te voorkomen. De eerste verhoogde betalingen volgen uiterlijk in april, inclusief nabetaling over januari tot maart. Werkenden zien pas later effect; hun persoonlijke potjes worden pas na goedkeuring door toezichthouder AFM definitief aangepast.

Voor wie wil weten hoe zijn eigen fonds ervoor staat, publiceren DNB en Stichting Pensioenregister tegen eind 2025 individuele simulaties waarmee deelnemers hun verwachte maandbedrag kunnen berekenen onder verschillende economische scenario’s.

Tussen zekerheid en kansspel

Tegenstanders vrezen dat het nieuwe systeem sparen verandert in beleggen zonder vangnet; voorstanders zien eindelijk ruimte om groei terug te geven aan deelnemers. De komende jaren zal blijken welke generatie gelijk krijgt — want vanaf nu beweegt elk pensioen mee met het ritme van de markten zelf.