De vaatwasser is in de meeste Nederlandse en Belgische huishoudens even vanzelfsprekend geworden als de koelkast. Toch tonen recente energieanalyses aan dat de manier waarop we het toestel gebruiken, vaak meer kost dan nodig. Een populaire functie, standaard ingeschakeld bij veel modellen, blijkt een stille verbruiker die jaar na jaar op de energiefactuur weegt.
De functie die ongemerkt het meeste stroom slorpt
Het automatische voorspoelprogramma draait langer dan gedacht
Het automatische voorspoelprogramma – bij merken als Bosch, Siemens en Whirlpool vaak aangeduid als “Auto Prewash” of “Voorreiniging” – verbruikt meer dan men vermoedt. Het voegt een extra cyclus toe vóór het hoofdprogramma, met water dat opnieuw moet worden opgewarmd. Volgens gegevens van de Consumentenbond kan dit het jaarlijkse stroomverbruik van een gemiddeld toestel verhogen van 220 naar ruim 300 kWh.
Bij moderne afwasmiddelen en verbeterde filters is zo’n voorspoeling meestal overbodig. Alleen bij sterk aangekoekte pannen levert het een zichtbaar beter resultaat. Toch gebruiken veel gezinnen deze instelling uit gewoonte, waardoor ze ongemerkt betalen voor een comfort dat nauwelijks iets oplevert.
Sommige fabrikanten behouden de optie om commerciële redenen
In handleidingen wordt zelden vermeld dat het voorspoelen niet langer noodzakelijk is. Fabrikanten houden de functie actief omdat consumenten ze verwachten. Volgens energieadviseur Energie.be ligt daar precies het spanningsveld: wat ooit nuttig was bij oudere toestellen, werkt nu vooral in het voordeel van het elektriciteitsbedrijf.
Energiecijfers die tot nadenken stemmen
De Europese Commissie schat dat keukenapparaten samen goed zijn voor ongeveer 30 % van het huishoudelijke elektriciteitsverbruik. De vaatwasser neemt daarvan gemiddeld 10 % voor zijn rekening. Wanneer één extra cyclus wordt toegevoegd, stijgt dat aandeel onmiddellijk merkbaar.
| Programma | Duur (gemiddeld) | Verbruik (kWh) |
|---|---|---|
| Eco-programma | 3 u 30 min | 0,75 |
| Normaal programma | 2 u 10 min | 1,05 |
| Met voorspoelcyclus | 2 u 50 min | 1,40 |
| Kort/Intensief programma | 1 u 15 min | 1,25 |
Berekend op basis van een gemiddelde stroomprijs van €0,31 per kWh betekent dat jaarlijks een verschil van bijna €60 tussen regelmatig voorspoelen en uitsluitend eco-wassen. In tijden waarin energietarieven blijven schommelen, is dat verschil voelbaar.
Eenvoudige instellingen maken al verschil
- Zet het voorspoelprogramma uit in het menu of via de knop “extra spoelen”.
- Kies standaard voor het eco-programma; dit gebruikt minder heet water en optimaliseert elke fase.
- Plaats borden niet vooraf onder de kraan – moderne sensoren herkennen vuilgraad automatisch.
- Kies enkel voor intensief wanneer echt nodig; bijvoorbeeld na ovenschotels of aangebrande resten.
- Zet na afloop de deur op een kier zodat natuurlijke droging start zonder verwarmingselement.
Tegenstrijdige belangen rond energielabels
Sinds maart 2021 geldt in Europa een vernieuwd energielabelsysteem (A tot G). Producenten laten tests uitvoeren volgens hun eigen standaardinstellingen — inclusief eventuele voorspoelingen — zolang die overeenkomen met fabrieksinstellingen. Daardoor lijkt een toestel met label A vaak zuiniger dan hij in werkelijkheid is zodra consumenten andere programma’s activeren.
Energieorganisaties dringen aan op transparantere informatie zodat gebruikers weten welk programma werd gebruikt bij de testresultaten. Tot nog toe blijft dat onduidelijk: sommige handleidingen vermelden niet eens welke cyclus overeenkomt met het labelverbruik.
Kleine gewoontes met groot effect op de eindfactuur
Slim gebruik loont vooral op lange termijn. Een gezin dat drie keer per week afwast zonder voorspoeling spaart naar schatting 90 kWh per jaar uit — goed voor ongeveer €28 aan elektriciteit en bijna 40 liter water per week minder verbruik. Bij toenemende aandacht voor duurzaamheid worden zulke cijfers steeds vaker meegenomen in energieadvies aan gezinnen.
EnergieverbruikDeze simpele verandering van gewoonte voorkomt meerdere problemen die los van elkaar lijkenEnergieleveranciers zoals Engie en Vattenfall zien sinds 2025 een lichte daling in gemiddelde huishoudconsumptie tijdens daluren, deels door bewuster gebruik van keukenapparatuur. Dat suggereert dat gedrag wél invloed heeft, ondanks dure toestellen of nieuwe technologieën.
Nuttige referenties voor wie wil besparen zonder comfortverlies
Diverse instanties bieden richtlijnen om efficiënter te wassen:
- MVO Nederland: praktische adviezen rond ecologisch huishouden;
- NMi (Nederlands Meetinstituut): controleert energielabels en testmethodes;
- Energie Vlaanderen: simulaties om verbruik te vergelijken tussen toestellen;
- Kiwa-labelling: geeft certificaten voor apparaten die voldoen aan minimale efficiëntienormen.
Zolang fabrikanten functies blijven toevoegen om zich te onderscheiden, blijft de uitdaging bij de gebruiker liggen: weten welke knop geld kost en welke daadwerkelijk bespaart. De grens tussen comfort en verspilling ligt vandaag slechts één druk op de knop verwijderd.
Suivez-nous sur Google News
Lijkt me logisch: warm water = meer energie = hogere kosten. Simpel rekensommetje eigenlijk 😉.
Sinds ik eco gebruik zonder voorspoel merk ik lagere rekeningen — toeval of niet?
Pfoe… weer wat geleerd vandaag 😀 bedankt voor de tip!
Zouden andere apparaten ook zulke ‘stille verbruikers’ hebben? Koffiemachines misschien?
Lekker kritisch geschreven. Meer van dit soort consumenteninfo aub!
Echt waar? Mijn Siemens heeft zelfs een lampje speciaal voor die voorspoeling… marketingtruc dus!
Ik merk geen verschil qua afwasresultaat zonder die functie, dus dit klopt volgens mij wel 👍.
Sommige fabrikanten zouden verplicht moeten worden eerlijkere testinstellingen te gebruiken!
Kleine moeite om dat knopje uit te zetten, groot effect blijkbaar 💪.
Dank voor het delen, ga straks meteen naar “instellingen” duiken 😄!
Eerst ging alles over waterbesparing, nu draait het weer om stroomverbruik – je kunt nooit winnen hè?
Bij mij zit er niet eens een optie om het uit te schakelen… lekker handig 😒.
Zou graag zien dat websites vaker zulke concrete besparingstips publiceren!
Duidelijk en overzichtelijk artikel. Vooral de tabel met verbruikscijfers helpt enorm 🙂.
Mooie vergelijking met energielabels, daar trappen consumenten inderdaad snel in!
Lol, ik dacht dat het voorspoelprogramma juist was om bacteriën te doden 😆.
Zal deze tip doorgeven aan m’n ouders – die geloven nog in voorspoelen onder de kraan 🙈.
Klinkt alsof de fabrikanten expres verwarring creëren om meer stroom te verkopen…
“Auto Prewash” klinkt high-tech maar blijkt gewoon “extra betalen” te betekenen 😂.
Ik vind het eigenlijk goed dat dit besproken wordt. Kleine dingen maken groot verschil 🌍.
Sommige mensen zetten hun vaatwasser twee keer per dag aan. Dát is pas zonde!
Wist ik dit maar eerder… drie jaar verspilde kilowatts 😭.
Zou mooi zijn als er een EU-regel komt om zulke functies standaard uit te zetten.
Iemand ervaring met een Bosch zonder voorspoel? Resultaat nog steeds top?
Weer typisch: fabrikanten laten alles draaien om winst. Transparantie nul komma nul…
Leuk geschreven! Vooral de zin over “één druk op de knop verwijderd” blijft hangen.
Tja, comfort kost geld. Iedereen wil schone borden zonder nadenken 😉.
M’n oma spoelt nog alles met de hand voor. Ze verbruikt denk ik evenveel water 😅.
Eindelijk een artikel dat praktische bespaartips geeft in plaats van vage praatjes 👍.
Goh, ik dacht altijd dat het voorspoelen water spaart… blijkbaar niet dus!
Interessant stuk, maar een bronvermelding bij die cijfers zou fijn zijn.
Zou dit ook gelden voor oudere toestellen uit 2010? Of alleen nieuwe modellen?
Mensen moeten gewoon hun vaat goed inladen, dan hoef je niet dubbel te wassen.
Ik heb net m’n handleiding erbij gepakt – inderdaad, standaard staat “voorspoelen” aan! 😳
Krijg ik nu eindelijk gelijk van mijn partner die altijd zegt “spoelen is tijdverspilling” 😂.
Dank je voor het delen, dit soort tips zijn echt nuttig in deze dure tijden 😊.
Toch wel frappant hoe gewoontes zóveel invloed hebben op de energiefactuur.
Lijkt me overdreven hoor. 60 euro per jaar verschil? Dat geloof ik niet zomaar.
Goed dat iemand dit eens uitlegt. Energie besparen begint bij kennis 💡.
Ik ga vanavond meteen even checken of die functie bij mij aanstaat!
Haha, weer iets dat zogenaamd “smart” is maar vooral duurder uitvalt 🤦♂️.
Waarom vermelden fabrikanten dit niet gewoon duidelijk in de handleiding?
Wat een onzin, mijn vaatwasser zonder voorspoelen laat altijd etensresten achter.
Dus eigenlijk betaal ik al jaren voor niks extra elektriciteit… bedankt voor de eye-opener!
Serieus? Ik dacht dat “auto prewash” juist zuiniger was 😅.
Interessant artikel! Nooit gedacht dat die voorspoelfunctie zo veel extra stroom zou verbruiken.