De aanhoudende stijging van visprijzen zet gezinnen ertoe aan hun gewoontes te herzien. Terwijl kabeljauw de referentie blijft voor veel gerechten, winnen goedkopere soorten terrein. Eén daarvan, afkomstig uit dezelfde noordelijke wateren, trekt nu de aandacht van chefs én consumenten die letten op hun portemonnee.
De onverwachte rivaal van kabeljauw
De vis in kwestie is schelvis (Melanogrammus aeglefinus), een lid van dezelfde familie als kabeljauw. Zijn vlees is wit, stevig en licht zoetig. In restaurants duikt hij steeds vaker op in gerechten waar vroeger standaard kabeljauw werd gebruikt.
Sommige koks prijzen zijn regelmatige aanvoer en het feit dat hij beter bestand lijkt tegen prijsschommelingen. Volgens gegevens van het Europees Visserijagentschap komt ruim 70% van de schelvis die in West-Europa wordt verkocht uit duurzaam beheerde bestanden in de Noordzee en rond IJsland.
Prijsverschil dat vragen oproept
Bij gelijke kwaliteit kost schelvis gemiddeld drie keer minder dan kabeljauw. In januari ligt de prijs per kilo schelvisfilet tussen 9 en 13 euro, tegenover 28 tot 35 euro voor kabeljauwfilet volgens cijfers van het Nationale Bureau voor Mariene Producten (NBMP).
| Vissoort | Gemiddelde prijs per kg (€) | Aanvoerzone |
|---|---|---|
| Schelvis | 9 – 13 | Noordzee, IJsland |
| Kabeljauw | 28 – 35 | Noorse Zee, Barentszzee |
| Koolvis (pollak) | 10 – 15 | Noord-Atlantische Oceaan |
Terwijl supermarkten blijven inzetten op kabeljauw vanwege zijn bekendheid bij consumenten, ziet de detailhandel in schelvis een kans om marges te stabiliseren zonder kwaliteitsverlies. De economische druk maakt dat ook veel huishoudens overstappen: een besparing tot wel 15 euro per kilo telt door bij wekelijkse aankopen.
Duurzaamheid als extra argument
Volgens rapporten van het MSc-keurmerk voor duurzame visserij worden schelvisbestanden momenteel als “gezond” beschouwd, met stabiele vangstquota sinds 2023. Dat contrasteert met de beperkingen op kabeljauwvangsten in het noordoosten van de Atlantische Oceaan, waar quota in sommige zones met 20% zijn verlaagd wegens overbevissing.
Schelvis profiteert dus niet alleen van lagere prijzen maar ook van gunstiger milieu-indicatoren. In grootkeukens wordt dit argument vaak aangehaald om menu’s duurzamer te maken zonder afbreuk te doen aan smaak of presentatie.
Nutrionele eigenschappen die overtuigen
Schelvis is een magere vissoort: gemiddeld slechts 90 kcal per 100 gram. Hij bevat hoogwaardige eiwitten en aanzienlijke hoeveelheden jodium en vitamine B12. Volgens gegevens uit de voedingsdatabank CIRIHA FoodBase 2025 levert hij bijna evenveel omega‑3‑vetzuren als kabeljauw, maar met minder vet totaal.
- Eiwitgehalte: circa 18 g per 100 g filet;
- Natriumarm, geschikt voor zoutbewuste diëten;
- Licht verteerbaar en aanbevolen door diëtisten voor kinderen en ouderen;
- Natuurlijk glutenvrij product zonder additieven bij verse verkoop.
Kooktips uit professionele keukens
Schelvis heeft een iets zachtere textuur dan kabeljauw en vraagt om kortere bereidingstijden. Overkoken doet hem snel uiteenvallen. Topchefs raden aan hem met huid te bakken of te pocheren om de sappigheid te behouden.
- Bakken: eerst drie minuten op hoge temperatuur aan de huidzijde, daarna één minuut zachtjes verder garen;
- Pocheren: zes minuten in melk of court-bouillon op laag vuur;
- Ovenbereiding: twaalf minuten op 180°C onder aluminiumfolie om uitdroging te vermijden.
Klassieke combinaties zoals peterselie-aardappelpuree of linzen passen goed bij zijn subtiele smaak. In Scandinavische recepten wordt schelvis vaak geserveerd met dille en mosterdsaus — eenvoud die past bij zijn prijsniveau én verfijning.
Aanbod en controlepunten bij aankoop
Binnenlandse vissershavens zoals IJmuiden en Urk leveren wekelijks verse partijen schelvis. Op verpakkingen vermeldt het etiket meestal “vangstgebied FAO 27”, wat staat voor Noordoost-Atlantische wateren — een teken van traceerbaarheid volgens Europese normen.
Kopers wordt aangeraden te letten op glanzende huid, heldere ogen en een neutrale geur. Bij filets wijst een lichte roze schijn langs de rand op versheid. Producten met het label MSc of ASC-certificering bieden bijkomende zekerheid over herkomst en vangstmethode.
Tussen traditie en noodzaak: verschuivende eetgewoonten
Kabeljauw behoudt voorlopig zijn prestige als “klassieke” witte vis, maar zijn prijsniveau maakt hem steeds meer tot luxeartikel. Schelvis daarentegen wordt stilaan onderdeel van het alledaagse menu — discreet maar aanwezig op schoolkantines, bedrijfscafetaria’s en thuiskeukens.
KokenDit feestfruit verandert in een mini-roze bos binnen een maand als je de pitten plant na het dessertEconomen zien hierin een structurele verandering: niet enkel een tijdelijke reactie op inflatie, maar een heroriëntatie naar lokale soorten met stabielere aanvoerketens. Wie vandaag kiest voor schelvis koopt niet enkel goedkoper; hij kiest impliciet ook voor continuïteit in tijden waarin zeevoorraden én gezinsbudgetten onder druk staan.
Artikel opgesteld door Lina Vermeer / Rubriek Consument & Voeding / januari 2026