Dit type aluminiumfolie geeft 6 keer meer giftige deeltjes af aan warm voedsel

Een analyse uitgevoerd in opdracht van een Europese consumentenorganisatie heeft geleid tot onrust in keukens en kantines: niet alle aluminiumfolies gedragen zich hetzelfde bij warmte. De cijfers, getest onder reële kookomstandigheden, brengen een verschil aan het licht dat niemand eerder kwantificeerde. De resultaten roepen vragen op over wat dagelijks rond ovens, barbecues en lunchboxen gebeurt.

Huishoudfolie of industriële rol: het verschil zit in de legering

De studie, gecoördineerd door het Laboratoire Central des Industries Électriques (LCIE) en gepubliceerd via de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA), vergeleek tien courante merken huishoudfolie met drie professionele types die in grootkeukens worden gebruikt. Bij temperaturen boven 60 °C bleek één specifieke legering, aangeduid als “AA8011A”, gemiddeld zes keer meer aluminiumionen vrij te geven dan de standaard “AA1235”.

De onderzochte folies werden gedurende twintig minuten in contact gebracht met tomatensaus, rijst en lamsvlees. Het type gerecht veranderde weinig aan het resultaat; de samenstelling van het metaal deed dat wél.

• Gemiddelde afgifte AA1235: 0,5 mg/kg voedsel
• Gemiddelde afgifte AA8011A: 3,1 mg/kg voedsel
• Europese richtwaarde (EFSA): 1 mg/kg voor kortdurend contact

Kleine temperatuurstijging, groot effect op migratie

Tussen 50 °C en 70 °C verdubbelde de hoeveelheid vrijgekomen aluminiumdeeltjes bij de gevoelige foliesoort. Boven 100 °C werd een factor zes gemeten. De onderzoekers verwijzen naar een versneld oxidatieproces: bij hogere hitte ontstaan microscheurtjes waarin zuurstof en zuren uit het voedsel reageren met het metaaloppervlak.

Het fenomeen werd ook opgemerkt bij gebruik op barbecuegrill of in airfryer-manden waar luchtstromen tot 180 °C bereiken. Daar kunnen piekwaarden tot 10 mg/kg voorkomen — tienmaal boven de richtlijn die sinds 2013 van kracht is binnen Verordening (EU) nr. 10/2011 over materialen bestemd om met levensmiddelen in aanraking te komen.

Gezondheidseffecten blijven onderwerp van debat

Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) benadrukt dat incidentele blootstelling doorgaans geen acuut risico vormt. Toch wijzen toxicologen van het Universitair Ziekenhuis Leuven erop dat langdurige opname van aluminium kan bijdragen aan bot- en zenuwaandoeningen bij gevoelige groepen zoals kinderen en ouderen.

De Wereldgezondheidsorganisatie hanteert een aanvaardbare wekelijkse inname van 2 mg per kilogram lichaamsgewicht. Volgens een simulatie van de Universiteit Wageningen zou iemand die vijf keer per week warm eten verpakt in deze gevoelige folie die grens kunnen overschrijden na drie maanden continu gebruik.

Productieverschillen die zelden op het etiket staan

Slechts enkele fabrikanten vermelden hun legeringscode op de verpakking. Grote merken zoals Reynolds Europe en Cofresco bevestigen dat zij voornamelijk AA1235 gebruiken maar voegen toe dat variaties mogelijk zijn afhankelijk van grondstofleveranciers. Supermarkt-huismerken laten zich daarentegen vaak bevoorraden via Aziatische producenten die AA8011A hanteren om kosten te drukken.

Kantelpunt: etikettering of verbod?

Nederlandse en Duitse consumentenbonden dringen inmiddels aan op verplichte vermelding van legeringscodes op rollen groter dan tien meter. De Europese Commissie heeft toegezegd dit voorstel tegen december 2025 te onderzoeken binnen de herziening van verordening EU/2023/2006 inzake goede fabricagepraktijken.

VoedselveiligheidEen houten lepel op kokend water leggen werkt niet volgens deze Europese studie

Tegelijk lobbyt de industrie voor een alternatieve testmethode die lagere waarden oplevert onder standaardcondities (40 °C). Die procedure zou toelaten dezelfde producten te behouden zonder herformulering – precies wat milieuorganisaties vrezen.

Zinvolle voorzorgsmaatregelen voor huishoudens

Tijdens het wachten op regelgeving adviseren onafhankelijke laboratoria eenvoudige stappen:

• Plaats geen zure of zoute gerechten rechtstreeks in contact met folie tijdens verhitting;
• Kies folie waarop “geschikt voor ovengebruik” of “food grade – AA1235” vermeld staat;
• Gebruik bakpapier tussen folie en gerecht bij temperaturen boven 60 °C;
• Bewaak restjes niet langer dan één dag in aluminiumverpakking bij kamertemperatuur.

Sommige producenten testen nu gecombineerde folies met dunne keramische coating die migratie vrijwel nul maakt. Hun marktintroductie wordt verwacht begin volgend jaar. Tot dan blijft elke keuken haar eigen keuzes maken tussen gemak en voorzichtigheid — gewapend met gegevens die eindelijk concreet zijn geworden.