Stop!’ : op het toilet heeft 75% van de mannen deze vieze gewoonte die huwelijksruzies doet oplaaien

De dagelijkse strijd om de netheid in de badkamer lijkt onbeduidend, maar ze verdeelt talloze huishoudens. Wat in veel gezinnen een bron van grapjes is, blijkt volgens recente gegevens van YouGov en het Nederlands Instituut voor Gezondheidsonderzoek (RIVM) een wijdverspreide oorzaak van spanning te zijn. Achter het ogenschijnlijk banale verschil in gewoonte schuilt een hardnekkig patroon waarin hygiëne, sociale norm en koppigheid elkaar kruisen.

Drie op de vier mannen blijven rechtop plassen

Volgens internationale cijfers zegt 75% van de mannen zelden of nooit zittend te plassen. In Nederland ligt dat aandeel iets lager dan in Frankrijk of Spanje, maar hoger dan in Duitsland, waar ongeveer 60% regelmatig gaat zitten. De term sitzpinkler, ooit spottend bedoeld, is daar inmiddels ingeburgerd.

Een recent panelonderzoek onder 1.200 Nederlandse huishoudens toont dat 68% van de vrouwen zich stoort aan sporen rond de wc-bril of vloer na gebruik door mannelijke gezinsleden. Ruim één op de drie koppels gaf aan dat dit onderwerp minstens één keer per maand tot ruzie leidt.

• 75% van de mannen plast staand;
• 68% van de vrouwen klaagt over spatten en geur;
• 34% van de koppels maakt er regelmatig ruzie over;
• 19% zegt afspraken te hebben gemaakt over “zitbeleid”.

Zittend plassen blijkt gezonder en schoner

Urologen wijzen erop dat rechtop urineren geen medische noodzaak kent. Integendeel: bij een zittende houding ontspannen bekkenbodemspieren beter, wat zorgt voor een meer volledige lediging van de blaas. Dat verkleint volgens het Nederlands Genootschap voor Urologie het risico op resturine en prostaatklachten bij oudere mannen.

Tegelijk toont een Duits laboratoriumonderzoek uit 2024 aan dat staand urineren gemiddeld zes keer meer microdruppels buiten de pot veroorzaakt dan zittend urineren. Die druppels kunnen zich tot wel 70 centimeter verspreiden — tot aan tandenborstels toe in kleinere badkamers.

Kleine innovatie, groot verschil

Binnenlandse start-ups spelen handig in op deze spanningen met producten als gerichte “plasstickers” of absorberende inzetstukken voor wc’s. Bedrijven als PeeTarget BV melden sinds 2023 een groei van meer dan 40% in verkopen, vooral aan huishoudens met jonge kinderen of gedeelde woningen.

Tussen hygiëne en trots: waarom verandering moeilijk blijft

Mannelijk gedrag rond toiletroutines blijkt verrassend hardnekkig. Socioloog Bram de Haan (Universiteit Utrecht) stelt dat “de wc-cultuur” sterk verbonden is met ideeën over zelfstandigheid en gemak. Hij wijst erop dat jonge vaders vaker bereid zijn om zittend te plassen, uit praktische overwegingen tijdens het schoonmaken of bij nachtelijk gebruik om lawaai te vermijden.

GezondheidAls je minder dan DIT aantal stappen per dag zet, val je niet af… zelfs als je veel loopt!

Tegenstanders noemen zulke gedragsaanpassing overdreven of betuttelend. Toch groeit het aantal openbare toiletten met bordjes die expliciet vragen om zittend te urineren — vooral op luchthavens en hogescholen waar schoonmaakkosten fors stegen (+12% sinds 2022).

Samenleven betekent ook samen schoonhouden

Schoonmaakbedrijven bevestigen dat gemengde huishoudens waar iedereen zittend plast gemiddeld 25% minder schoonmaakmiddel verbruiken per maand. Dat scheelt niet alleen geld (ongeveer €30 per jaar), maar vermindert ook ammoniaklucht in afgesloten ruimtes.

Kleine verandering, groot effect binnen vier muren

Achter elk debat over wc-gewoonten schuilt iets herkenbaars: wie poetst er eigenlijk? In veel gezinnen verandert het gesprek pas wanneer verantwoordelijkheden verschuiven. Wanneer mannen zelf vaker schoonmaken, stijgt volgens data van onderzoeksbureau MotivePanel Nederland hun bereidheid om te gaan zitten met 57%. Een gewoonte die dus niet zozeer medisch of cultureel verankerd is, maar praktisch beïnvloedbaar blijkt zodra een doekje in eigen hand genomen wordt.

Naarmate campagnes rond waterbesparing en hygiëne toenemen – denk aan initiatieven gesteund door Natuur & Milieu Nederland – lijkt één conclusie zich op te dringen: comfort went snel wanneer rust in huis op het spel staat.