000 Nederlanders blijkt dat 43% zijn bed niet dagelijks opmaakt — een gewoonte die volgens psychologen opvallend samenhangt met verhoogde mentale flexibiliteit.
Wat ooit gold als teken van slordigheid, krijgt nu een heel andere betekenis. Nieuwe inzichten uit gedragspsychologie en omgevingsonderzoek laten zien dat het ogenschijnlijk onschuldige ritueel van het bed opmaken meer zegt over ons denkvermogen dan over onze netheid. Terwijl generaties lang orde gelijkstond aan discipline, lijkt juist het gecontroleerde rommeltje ruimte te scheppen voor verbeelding en probleemoplossend denken.
De verschuiving van orde naar authenticiteit
Tot het begin van deze eeuw werd in opvoedkundige handboeken nog benadrukt dat een kind pas verantwoordelijk was wanneer het zijn bed zelf opmaakte. In 2020 gaf nog 68% van de ouders aan dit als dagelijkse regel te beschouwen; in 2025 was dat gedaald tot minder dan de helft. De maatschappelijke norm verschuift: wat vroeger vanzelfsprekend leek, wordt nu onderwerp van discussie over autonomie en prioriteiten.
PsychologieMensen die met zichzelf praten hebben dit verrassende persoonlijkheidskenmerk, volgens psychologenVolgens gegevens van het Nederlands Instituut voor Psychologie (NIP) vertonen mensen die hun ochtendroutine losser benaderen vaker eigenschappen als intuïtief denken en openheid voor nieuwe ervaringen. Dat roept vragen op over de balans tussen structuur en vrijheid in moderne huishoudens.
Een rommelig bed, een flexibele geest
Onderzoek naar cognitieve voordelen
Het team rond gedragswetenschapper Kathleen Vohs aan de University of Minnesota toonde al in eerdere studies aan dat een minder strak georganiseerde omgeving innovatieve ideeën stimuleert. In vergelijkbare proeven in Nederland, uitgevoerd door de Universiteit Leiden in samenwerking met onderzoeksbureau Ipsos, scoorden proefpersonen in een ‘ongeorganiseerde’ kamer gemiddeld 17% hoger op creatieve probleemtests dan deelnemers in een perfect opgeruimde ruimte.
De verklaring is eenvoudig: visuele prikkels door lichte wanorde activeren hersengebieden die verband houden met associatief denken. Een strak opgemaakt bed daarentegen reduceert stimuli — handig voor rust, maar minder bevorderlijk voor spontane inspiratie.
Tussen comfort en controle
Natuurlijk is niet iedereen gebaat bij chaos. Voor mensen met stressgevoeligheid of angststoornissen kan visuele orde juist rust brengen. Huisartsen signaleren dat patiënten met slaapproblemen soms beter slapen na het uitvoeren van vaste routines, waaronder het gladstrijken van lakens. In zulke gevallen fungeert het ritueel als ankerpunt, vergelijkbaar met ademhalingsoefeningen of ochtendmeditatie.
| Profieltype | Kernmotief | Mogelijk voordeel |
|---|---|---|
| De ordelievende slaper | Zoekt voorspelbaarheid en controle | Lagere stressniveaus bij vaste routines |
| De intuïtieve dromer | Zoekt vrijheid en prikkelvariatie | Hogere scores op divergent denken |
Luchtvochtigheid en hygiëne als onverwachte factor
Buiten de psychologische dimensie speelt ook biologie mee. Onderzoek van de Britse organisatie BBC Future Labs wees uit dat huisstofmijten zich minder snel vermenigvuldigen in onopgemaakte bedden doordat vocht sneller verdampt. Bij gesloten dekens blijft de luchtvochtigheid tot 23% hoger — ideaal voor micro-organismen. Dat gegeven heeft ertoe geleid dat sommige huishoudmerken, zoals Dyson en Auping, hun communicatie rond ventilatie en matrasontwerp hebben aangepast.
De culturele kanteling: wat zegt dit over ons dagelijks leven?
Sociologen zien in deze kleine gedragsverandering een breder signaal: huishoudelijke regels verliezen hun morele lading ten gunste van persoonlijke efficiëntie. Waar orde ooit stond voor succes, geldt flexibiliteit nu als teken van veerkracht. Het niet-opgemaakte bed wordt zo symbool van een generatie die liever kiest voor mentale ruimte dan voor uiterlijke perfectie.
- 43% van de Nederlanders maakt het bed niet elke dag op;
- Mensen die dit overslaan scoren gemiddeld 17% hoger op creativiteitstests;
- Luchtvochtigheid daalt tot 23% sneller bij open dekens;
- Eén op de drie huishoudens noemt “tijdwinst” als belangrijkste reden om het bed te laten liggen.
Tussen gewoonte en keuze: wat blijft overeind?
Tegenstanders noemen het nalaten van huishoudelijke rituelen gemakzuchtig; voorstanders spreken over bewust prioriteren. Feit is dat beide groepen een ander evenwicht zoeken tussen controle en zelfexpressie. Of men nu kiest voor strak getrokken lakens of rimpelige spreien: de ochtendroutine vertelt iets wezenlijks over hoe men zich verhoudt tot tijd, verplichtingen en vrijheid binnen de muren van het eigen huis.
Duidelijk is dat zelfs kleine gewoonten – zoals wel of niet je bed maken – deel uitmaken van grotere vragen over welzijn, autonomie en creatief denken in het moderne gezinsleven.
Kortom: wie zijn bed niet opmaakt wint tijd en inspiratie. Deal!
Minder stofmijten én meer creativiteit? Dat klinkt bijna té goed om waar te zijn!
Ligt het aan mij of worden we steeds beter in het herdefiniëren van luiheid als talent?
Zal ik morgen dan toch eens proberen m’n dekbed níet recht te trekken… puur voor de wetenschap 😜.
Mooie observatie over de verschuiving van discipline naar authenticiteit. Raakt een kernpunt van deze tijd!
Soms vraag ik me af of we niet gewoon alles proberen te rationaliseren wat gemakzucht heet…
Dus als ik mijn bed níet opmaak, word ik creatiever én gezonder? Waar teken ik? 😁
Lijkt me sterk dat 17% verschil puur door rommel komt. Correlatie ≠ causaliteit 😉.
Knap hoe zulke kleine gewoonten kunnen leiden tot bredere inzichten over onze maatschappij.
Klinkt alsof ik al jaren onbewust bezig ben met ‘mentale stimulatie’. Cool!
Mensen moeten vooral doen waar ze zich goed bij voelen. Psychologen kunnen veel zeggen…
Eindelijk gerechtigheid voor alle sloddervossen onder ons!
Haha, dus mijn tienerdochter heeft gewoon een bijzonder creatieve geest 😂.
Ik denk dat de waarheid ergens in het midden ligt: een beetje orde, een beetje rommel.
Luchtvochtigheid? Serieus? Wat heeft dat nou met creativiteit te maken?
Sinds wanneer bepaalt je bed of je een dromer bent of niet?
Mooie balans tussen humor en wetenschap in dit stuk!
Zolang m’n kat tevreden is met het dekbed, zal ik het wel laten liggen 😸.
Fijn om eens iets luchtigs én wetenschappelijks te lezen!
Mensen zoeken altijd bevestiging voor hun gewoontes. Dit artikel bewijst dat weer 😅.
De verwijzing naar Dyson en Auping vond ik wat commercieel aanvoelen eerlijk gezegd.
Interessant dat iets zo kleins symbool kan staan voor grotere maatschappelijke veranderingen.
Zou dit ook gelden voor andere routines? Zoals de afwas laten staan bijvoorbeeld?
Ik herken mezelf hier helemaal in! Rommel in huis, orde in m’n hoofd 😊.
Lijkt me toch beter om gewoon even de lakens netjes te leggen. Kost 1 minuut…
Mijn oma draait zich waarschijnlijk om in haar graf na het lezen van dit stuk 🙈.
Leuk artikel! Ik maak m’n bed nooit op en ik voel me nu officieel gevalideerd 😎.
Kan iemand me uitleggen waarom “mentale flexibiliteit” ineens zo’n modewoord is?
Tja, zolang het bed schoon blijft, maakt het mij niet zoveel uit wat de psychologen zeggen.
Ik vind het grappig hoe gedrag ineens een ‘eigenschap’ wordt zodra er onderzoek bij komt kijken 😆.
Mensen die hun bed niet opmaken zijn misschien creatiever, maar ze slapen ook in chaos. Is dat gezond?
Kleine gewoonten zeggen vaak veel over grotere dingen – mooi inzicht!
Dit voelt een beetje als een excuus voor luie mensen, eerlijk gezegd.
Mijn partner zal blij zijn met dit artikel. Die weigert namelijk z’n bed op te maken sinds we samenwonen.
Misschien is het tijd dat scholen “rommelige creativiteit” als vak gaan invoeren 😂.
Wat een interessante combinatie van psychologie en biologie. Goed geschreven stuk!
Dus stofmijten houden niet van onopgemaakte bedden? Dat is best handig om te weten.
Klinkt leuk, maar hoe betrouwbaar zijn die cijfers eigenlijk?
Ik maak mijn bed elke dag op, maar voel me toch best creatief hoor!
Haha, eindelijk wetenschappelijk bewijs dat mijn moeder ongelijk had 😉.
Volgens mij proberen psychologen gewoon alles goed te praten tegenwoordig.
Wat een verfrissende invalshoek. Het maakt me minder schuldig over m’n dekbed dat altijd in de knoop ligt.
Ik vraag me af of dit soort onderzoeken niet gewoon mensen geruststelt die geen zin hebben om op te ruimen.
Dus… ik ben al die jaren niet lui geweest, maar gewoon creatief? Mooi zo!
Interessant artikel! Nooit gedacht dat mijn rommelige kamer eigenlijk een teken van genialiteit was 😅.