Wat ooit werd afgedaan als een bevlieging blijkt inmiddels onderwerp van serieuze studie. Artsen en diëtisten zien een patroon dat zich herhaalt, los van cultuur of socio-economische achtergrond. De vraag is niet langer óf cravings iets betekenen, maar wat ze precies verklappen over het lichaam van de aanstaande moeder.
Cravings komen pieken rond week 17 tot 24
Verloskundigen registreren dat de meeste vrouwen hun eerste uitgesproken cravings ervaren tussen week 17 en 24 van de zwangerschap. In deze periode stijgt het oestrogeenniveau met gemiddeld 35%, wat invloed heeft op smaak- en reukreceptoren. Chocolade, augurken en ijs blijven klassiekers, maar opvallend veel vrouwen rapporteren ook trek in krijtachtige of zoute producten.
De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) bevestigt dat deze verschuiving geen psychologische illusie is. Laboratoriumtests tonen aan dat bloedwaarden voor ijzer, calcium of natrium bij deze groep vaak buiten het normale bereik vallen.
Een tekort dat zich vertaalt in smaak
Onderzoek van Wageningen University & Research legt een verband tussen bepaalde tekorten en specifieke verlangens:
- Zin in rode vleeswaren: vaak geassocieerd met laag ijzergehalte (lager dan 11 g/dL hemoglobine).
- Zin in zuivelproducten of ijs: kan wijzen op verhoogde behoefte aan calcium.
- Zin in zoute snacks: soms een reactie op lage bloeddruk of vochtretentie.
- Zin in citrusvruchten: gekoppeld aan vermoeidheid door gebrek aan vitamine C of foliumzuur.
Het RIVM schat dat ongeveer één op de vijf zwangere vrouwen lichte tekorten vertoont ondanks supplementgebruik. De cravings lijken dus eerder een alarmsignaal dan een grillige bevlieging.
Supermarkten merken het verschil direct in hun verkoopcijfers
Volgens data van marktonderzoeksbureau IRI Nederland steeg de verkoop van augurkenpotten met 14% tijdens de eerste helft van dit jaar, parallel aan een toename van geboortecijfers. Retailers erkennen inmiddels dat seizoensgebonden promoties zich aanpassen aan zwangerschapsstatistieken per regio.
Tussen april en juli — traditioneel maanden waarin veel vrouwen hun tweede trimester ingaan — worden extra displays geplaatst voor chocoladepasta’s, roomijs en fruitdranken zonder toegevoegde suikers. De commerciële logica volgt letterlijk de hormonen van het land.
Zorgprofessionals waarschuwen voor verkeerde interpretatie
Hoewel cravings informatief kunnen zijn, kan verkeerd ingrijpen risico’s opleveren. Diëtiste Mirjam Blom van het Voedingscentrum benadrukt dat supplementen enkel na laboratoriumbevestiging mogen worden aangepast. Overdosering van ijzer bijvoorbeeld kan constipatie veroorzaken of interfereren met andere mineralenopname.
Richtlijnen volgens het Voedingscentrum
| Voedingsstof | Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (zwangerschap) | Mogelijke craving-indicatie |
|---|---|---|
| IJzer | 15–18 mg | Rood vlees, leverworst |
| Calcium | 1000 mg | IJs, melkproducten |
| Natrium | <2400 mg | Zoute chips, augurken |
| Vitamine C | 80 mg | Citrusfruit, sapjes |
Tussen geloof en wetenschap blijft ruimte voor traditie
Sommige grootmoeders zweren nog altijd bij huisremedies: een glas lauwe melk tegen nachtelijke trek, een lepeltje honing om misselijkheid te temperen. Wat eeuwenlang mondeling werd overgeleverd krijgt nu wetenschappelijke echo’s. Fermentatie bijvoorbeeld – denk aan zuurkool of kefir – blijkt gunstig voor darmflora en indirect voor opname van mineralen die juist tijdens cravings cruciaal zijn.
Wanneer hulp noodzakelijk wordt geacht
Sinds januari geldt binnen diverse GGD-regio’s een nieuwe richtlijn: wie tijdens zwangerschap meer dan drie dagen achtereen sterke drang voelt naar niet-eetbare stoffen zoals aarde of krijt (zogeheten pica), wordt automatisch doorverwezen voor bloedonderzoek. Die grens is ingevoerd nadat ziekenhuizen in Rotterdam en Groningen samen 42 gevallen registreerden waarbij pica gepaard ging met ernstige bloedarmoede.
ZwangerschapDeze gewoonte tijdens de zwangerschap kan je slaap verstoren zonder dat je het doorhebtZiekenhuislaboratoria rapporteren bovendien dat herstel gemiddeld twee tot drie weken duurt nadat supplementatie is gestart — sneller bij vrouwen die hun eetgedrag eerder meldden bij de verloskundige dan bij wie het negeerde uit schaamte of twijfel.
Kleine signalen met grote gevolgen thuis
Binnen huishoudens betekent dit concreet: aandacht voor patronen. Wie merkt dat er plots elke avond potten augurken verdwijnen of dat ijs sneller smelt dan gewoonlijk, ziet mogelijk meer dan enkel eetlust aan het werk. Partners kunnen helpen door variatie te bieden — volkorenbrood naast chocolade, mineraalwater naast frisdrank — om extreme schommelingen te beperken zonder de behoefte te ontkennen.
Tussen persoonlijke ervaring en medische realiteit ligt een dunne lijn die steeds beter zichtbaar wordt dankzij nieuwe cijfers, praktische kennis én herwaardering van oude intuïtie. Want wat ooit “tussen de oren” werd geplaatst, blijkt meestal onderhuids heel tastbaar te zijn: chemisch meetbaar, hormonaal verklaarbaar en maatschappelijk voelbaar.
Dankjewel voor dit inzicht! Voel me ineens minder “raar” om m’n rare eetgedrag destijds 🙂
Nooit gedacht dat augurken en wetenschap samen zouden voorkomen in één verhaal 😂
Sommige zinnen lezen een beetje stroef, maar inhoudelijk topartikel 👍
Zal dit ooit leiden tot gepersonaliseerde voedingsadviezen per trimester?
Knap uitgezocht! Wageningen University doet altijd interessant onderzoek hierover.
Iemand anders hier die ineens zin kreeg in spons of krijt destijds? Ik dacht dat ík gek was 🙈
M’n verloskundige zei ooit hetzelfde: “Je lichaam praat via je eetlust.” Blijkt te kloppen!
Bizar hoe precies ze de weken kunnen koppelen aan hormonale veranderingen!
Duidelijke uitleg over calcium en ijs, maar wat met chocolade? Pure nieuwsgierigheid 🍫
Slim om partners erbij te betrekken, vaak vergeten we hun rol in zulke situaties.
Zou cravings ook iets kunnen zeggen over emotionele tekorten? Niet alles is chemie hoor…
Lachwekkend hoe marktonderzoekers zelfs geboortecijfers koppelen aan augurkenverkoop 🤯
Het stuk over grootmoeders vond ik het leukste deel ❤️ zo herkenbaar!
Toch vreemd dat ze supplementen afraden zonder test – zou preventief juist helpen toch?
Makes sense. Zwangerschap verandert letterlijk alles, zelfs smaakreceptoren.
Kleine foutjes in de tekst trouwens (“oestrogeenniveau”?), maar inhoudelijk sterk.
Waarom hoor je hier nooit iets over bij verloskundigen? Ze zouden dit vaker moeten bespreken.
M’n partner dacht echt dat ik gek werd door de augurken. Nu heb ik bewijs haha!
Dus craving naar friet kan ook medisch verklaard worden? Dat ga ik thuis even gebruiken als excuus 😆
Pica klinkt eng zeg. Nooit gedacht dat sommige vrouwen aarde eten tijdens zwangerschap 😳
Zou dit onderzoek ook verschillen laten zien tussen landen? Lijkt me interessant!
Duidelijk artikel, maar die tabel maakt het wel erg schoolboekachtig.
Lekker geschreven! En ja hoor, ik herken mezelf helemaal in week 17 tot 24 🤰
Een beetje jammer dat er geen tips bij staan om cravings gezond op te vangen.
Zin in citrus = vitamine C-tekort… aha, verklaart m’n sinaasappelverslaving!
Mijn moeder zei altijd: “Als je zin hebt in iets zuurs, krijg je een jongen.” Blijkbaar toch geen onzin 😉
Wat fijn dat dit eindelijk serieus genomen wordt. Jarenlang werd je uitgelachen om zulke dingen 😔
Zou graag een lijstje zien met veilige vervangers voor die rare cravings (zoals krijt?!).
Eerlijk gezegd geloof ik er nog steeds weinig van. Trek is trek.
De cijfers over ijzertekort verrassen me niet. Veel vrouwen slikken supplementen verkeerd of te laat.
Mooie balans tussen wetenschap en traditie in dit artikel!
Hebben mannen ook cravings als hun partner zwanger is? Pure solidariteit 😜
Klinkt logisch. Je lichaam weet wat het nodig heeft, alleen luisteren we te weinig.
Ik hoop dat supermarkten hier niet misbruik van maken met marketingtrucjes…
“Commerciële logica volgt de hormonen van het land” – briljante zin 😂
Goeie info! Vooral dat stukje over pica kende ik niet, best heftig eigenlijk.
Beetje overdreven allemaal. Mensen zoeken altijd een wetenschappelijke reden voor normale trek.
Haha, ik at toen ik zwanger was letterlijk elke dag ijs. Blijkt dus dat mijn lijf gewoon slim was 😊
Ik vraag me af: geldt dit ook voor vrouwen die vegetariër zijn?
Leuk stuk, maar ik mis wat persoonlijke verhalen van moeders zelf.
Waarom wordt dit pas nu onderzocht? Dit lijkt me toch al eeuwen bekend bij vrouwen?
Dus mijn liefde voor augurken destijds had misschien wél een medische reden 😅
Interessant artikel! Ik wist niet dat cravings echt iets konden zeggen over tekorten in het lichaam.