Gooi je oude strijkijzer niet weg : deze huismiddeltip in de gootsteen kan het in 5 minuten redden

000 strijkijzers bij het afval, terwijl een eenvoudige handeling met alledaagse producten ze vaak binnen enkele minuten weer bruikbaar maakt.

Veel huishoudens vervangen hun strijkijzer zodra er bruine strepen op kleding verschijnen of de stoom hapert. Toch blijkt volgens gegevens van Milieu Centraal dat meer dan de helft van die apparaten technisch nog functioneren. Een eenvoudige onderhoudsbeurt, uitgevoerd boven de gootsteen, kan het verschil maken tussen afdanken en hergebruiken.

Wanneer het strijkijzer lijkt te falen maar niet kapot is

Wat eruitziet als slijtage, is meestal het gevolg van kalkaanslag en resten van textielvezels die zich na verloop van tijd ophopen. In gebieden met hard water, zoals delen van Noord-Brabant en Gelderland, verstopt kalk de stoomkanalen waardoor de temperatuur onregelmatig wordt. De bruine vlekken ontstaan wanneer die resten verbranden op hoge temperatuur.

Consumenten denken vaak dat dit onomkeerbaar is. Winkeliers bevestigen dat reparaties zelden worden gevraagd – in 2025 werd minder dan 3% van de verkochte strijkijzers later nog aangeboden voor onderhoud, volgens brancheorganisatie Techniek Nederland. Toch kan een simpele schoonmaakbeurt dit probleem oplossen zonder gereedschap of dure reinigingsmiddelen.

De gootsteenmethode : ontkalken zonder schroevendraaier

De reiniging gebeurt met twee ingrediënten die bijna elk huishouden al heeft: kleurloze azijn en gedemineraliseerd water. Dit mengsel verwijdert kalkaanslag en vuilresten zonder schade aan te brengen aan het metalen oppervlak van de zoolplaat.

• Vul het reservoir met één deel azijn en twee delen gedemineraliseerd water.
• Zet het toestel op maximale stoomstand tot er continu stoom vrijkomt.
• Houd het boven de gootsteen en laat meerdere keren stoom ontsnappen gedurende ongeveer vijf minuten.
• Laat afkoelen, giet de vloeistof weg en spoel tweemaal met schoon water.
• Strijk vervolgens over een oud wit katoenen doek om eventuele restvlekken te verwijderen.

Tijdens deze procedure lost de azijn kalkresten op die anders de thermostaat en stoomopeningen aantasten. De methode voorkomt tevens dat kleine roestdeeltjes loskomen tijdens gebruik – iets wat vooral oudere toestellen treft.

Wat fabrikanten wel en niet aanbevelen

Bekende merken zoals Philips Domestic Appliances en Tefal waarschuwen ervoor om geen pure azijn of agressieve schoonmaakmiddelen te gebruiken in elektrische onderdelen. In hun onderhoudsrichtlijnen wordt steeds vaker verwezen naar ontkalkingsprogramma’s, maar die zijn niet aanwezig op oudere modellen. Voor toestellen zonder automatische functie blijft handmatig reinigen dus noodzakelijk.

Sommige fabrikanten verkopen eigen onderhoudskits met prijskaartjes tussen €9,90 en €19,50, terwijl dezelfde werking bereikt wordt met huis-tuin-en-keukenmiddelen voor minder dan één euro per behandeling. Dat prijsverschil verdeelt gebruikers: wie gemak verkiest boven kostenbesparing kiest vaker voor merkproducten, terwijl doe-het-zelvers vasthouden aan traditionele middeltjes.

Het verschil tussen hard en zacht water bepaalt hoe snel kalkaanslag terugkomt

Nederland kent aanzienlijke verschillen in waterhardheid: van minder dan 4 °dH in Friesland tot meer dan 12 °dH in Zuid-Limburg. Die variatie verklaart waarom sommige huishoudens hun strijkijzer jarenlang probleemloos gebruiken terwijl anderen maandelijks vlekken signaleren.

Diverse waterschappen publiceren jaarlijks meetwaarden waarmee consumenten kunnen nagaan hoe snel kalk zich opstapelt in apparaten. Die informatie blijkt vaak bepalend voor het onderhoudsritme thuis.

Kleine gewoontes die grote besparingen opleveren

Nadat het toestel ontkalkt is, helpt regelmatig onderhoud om een nieuwe laag aanslag te voorkomen. Enkele eenvoudige handelingen verlengen de levensduur aanzienlijk:

• Kies bij voorkeur gedemineraliseerd of gefilterd water voor het reservoir.
• Laat na elk gebruik de resterende vloeistof weglopen zodat er geen stilstaand water achterblijft.
• Zet het strijkijzer droog weg met open vuldop om condens te vermijden.
• Sla parfum of zetmeel toe aan textielspray in plaats van direct in het reservoir te mengen.

Tussen verspilling en herstel : een keuze per huishouden

De Europese Commissie schat dat kleine huishoudtoestellen gemiddeld na zes jaar worden vervangen, vaak wegens lichte defecten of vervuiling. Sinds de invoering van de Ecodesign-richtlijn in 2025 moeten fabrikanten reserveonderdelen minstens zeven jaar beschikbaar houden – een maatregel die herstelling aanmoedigt maar slechts werkt als consumenten bereid zijn apparaten langer te behouden.

OntkalkenBevroren douche en zwakke straal : dit keukeningrediënt van minder dan 1 euro redde mijn douchekop zonder iets los te schroeven

Tussen gemak en duurzaamheid ligt dus een dunne grens: wie enkele minuten vrijmaakt aan de gootsteen kan niet alleen geld besparen maar ook bijdragen aan minder elektronisch afval. Wat ooit gold als ouderwetse tip blijkt opnieuw actueel nu energieprijzen stijgen en grondstoffen schaarser worden – zelfs een oud strijkijzer krijgt zo een tweede kans zonder nieuwe aankoopbonnen nodig te hebben.

huishoudtip duurzaamheid reparatie energie besparen