De winterstatistieken van het Planbureau voor de Leefomgeving tonen dat kleine aanpassingen in verwarmingstoestellen tot 18 % besparing opleveren. Toch blijven veel gezinnen klagen over koude slaapkamers of te warme woonkamers. De sleutel zit niet altijd in isolatie of nieuwe ketels, maar soms in één vergeten instelling die comfort en kosten bepaalt.
Eén klik tussen kou en comfort
In een rijtjeshuis in Breda wijzigde een bewoner enkel de stand van haar thermostatische kraan. Van stand 3 naar 4: plots steeg de kamertemperatuur stabiel tot 20 °C zonder extra verbruik. Technici van Vereniging Eigen Huis bevestigen dat veel radiatoren onvoldoende doorstroming hebben omdat de ventielen verkeerd zijn afgesteld.
Volgens data van Netbeheer Nederland heeft bijna 30 % van de oudere verwarmingssystemen nog standaardinstellingen die niet overeenkomen met moderne cv‑pompen. Hierdoor ontstaat een temperatuurverschil van gemiddeld 2,5 graden tussen vertrek en thermostaatlocatie.
De oorzaak: verborgen hydraulische disbalans
Installateurs spreken over “hydraulisch evenwicht”: het water moet gelijkmatig door alle radiatoren stromen. In werkelijkheid krijgt het dichtstbijzijnde toestel vaak te veel warm water, terwijl verre kamers onderkoeld blijven. De oplossing kost soms niets: de debietregeling openzetten of juist iets knijpen.
Wat huishoudens kunnen controleren
- Kijk of elke radiator even snel warm wordt na het aanslaan van de ketel;
- Draai thermostatische kranen volledig open bij het ontluchten;
- Controleer of er modder of lucht in het systeem zit;
- Stel per ruimte de gewenste maximumstand opnieuw in (meestal tussen 3 en 4).
De cijfers die verdelen
Een onderzoek van Milieu Centraal becijferde dat slecht afgestelde radiatoren jaarlijks zo’n € 120 aan extra gas verbruiken per woning. Energiebedrijven wijzen echter op gedragspatronen: bewoners zouden te vaak ramen openlaten bij draaiende verwarming. Tussen beide verklaringen ligt een spanningsveld over verantwoordelijkheid — techniek versus menselijk gebruik.
Tabel 1 toont hoe kleine instellingen grote effecten veroorzaken:
| Aanpassing | Gemiddelde besparing per jaar | Tijdsinvestering |
|---|---|---|
| Thermostatische kraan correct instellen | € 80 – € 130 | 10 minuten |
| Systeem ontluchten | € 50 – € 70 | 15 minuten |
| Pompstand optimaliseren | € 60 – € 90 | 20 minuten |
Energiebedrijven onder druk om adviesplicht na te komen
Sinds januari moeten leveranciers volgens ACM‑richtlijn R2024/07 klanten informeren over rendementsverlies door verkeerde instellingen. Toch meldt ConsuWijzer dat minder dan helft van de maatschappijen standaardadvies verstrekt bij storingsmeldingen. Huishoudens blijven daardoor afhankelijk van mond‑tot‑mondtips en doe‑het‑zelfvideo’s.
EnergiebesparingDit discreet detail verhindert soms dat de verwarming goed circuleertMonteurs signaleren dat vooral huurders weinig invloed hebben op collectieve installaties. Woningcorporaties zoals Woonstad Rotterdam testen daarom centrale balanceringsprojecten waarbij sensoren op iedere radiator aangeven welke ruimte tekortkomt aan warmte.
Tussen traditie en technologie
Slimme thermostaten beloven automatische afstemming, maar wie ze verkeerd koppelt aan oude kranen ziet het verbruik stijgen in plaats van dalen. Oudere handmatige ventielen blijken soms betrouwbaarder zolang ze correct zijn ingesteld. De discussie raakt dus niet alleen innovatie maar ook onderhoudscultuur: kennis verdwijnt sneller dan apparaten vervangen worden.
Nuttige referentiepunten voor elk huishouden
Meting is doorslaggevend: controleer jaarlijks het verschil tussen retour‑ en aanvoertemperatuur (ideaal circa 15 graden). Fabrikanten als Honeywell en Danfoss publiceren gratis tabellen met richtwaarden per type radiator. Gemeenten verstrekken via energiecoaches gratis huisbezoeken waarbij juist dit soort instellingen wordt nagekeken — zonder verplicht nieuw materiaal aan te schaffen.
Tussen alle energiediscussies blijkt één simpele handeling dus vaak beslissend: weten wat uw radiator werkelijk doet wanneer u slechts één stand verandert.
Mensen onderschatten hoe slim die oude systemen eigenlijk al waren!
Zou fijn zijn als er een app bestond die automatisch die balans berekent 😊
Tijd om morgen eens alle ventielen na te lopen… wens me succes 😬
Prachtig geschreven artikel trouwens – lekker helder en concreet 👏
Ik snap niet waarom fabrikanten niet standaard betere instellingen leveren?!
Zeer nuttig voor wie in een oud huis woont zoals ik 🙂
Grappig hoe iets kleins zo’n groot effect heeft. Lifehack!
M’n thermostaat hangt naast de voordeur… misschien verklaart dat mijn koude avonden 😅
Kleine correctie: volgens mij moet je kranen juist openzetten bij het ontluchten, niet dicht (toch?).
Soms denk ik: we maken alles veel te ingewikkeld terwijl het simpel kan.
Zou leuk zijn als ze een filmpje erbij maakten met stap-voor-stap uitleg!
M’n partner gelooft hier niks van, maar ik laat hem dit lezen 😄
Eindelijk een artikel zonder reclame voor dure ‘slimme’ gadgets 👍
Lijkt me handig als woningcorporaties hier meer aandacht aan besteden, zeker bij huurwoningen.
Ik heb juist het omgekeerde probleem: overal te warm behalve in de badkamer. Tips iemand?
“Hydraulisch evenwicht” klinkt als iets uit Star Wars 😂
Mooie vergelijking tussen techniek en gedrag. Vaak vergeten mensen zelf verantwoordelijkheid te nemen.
Duidelijk verhaal, maar sommige termen zijn te technisch voor leken vind ik.
Weer wat geleerd vandaag. Dankjewel voor dit artikel!
Slimme thermostaten zijn overrated… ouderwetse kranen werken prima als je ze goed instelt 😉
Ik heb net mijn pompstand veranderd – hopelijk scheelt het iets in verbruik!
Mijn radiator tikt altijd als hij warm wordt. Hoort dat erbij of is dat ook een teken van disbalans?
Interessant hoeveel techniek er achter zo’n simpele kraan zit 🤔
Kleine foutjes in instellingen kunnen dus honderden euro’s kosten. Bizar eigenlijk.
Pff, alweer regels van de ACM… wie houdt dat allemaal bij?
Knap uitgelegd, vooral dat stukje over balans tussen vertrekken en thermostaatlocatie.
Energiecoaches doen goed werk! Gratis advies en ik bespaar echt gas.
Ik heb gisteren alles ontlucht en ja hoor – eindelijk warme slaapkamer 🙂
Dat van die 18% besparing geloof ik pas als ik het zelf zie.
Haha, ik voel me nu dom… Heb net ontdekt dat mijn radiator half dichtgedraaid stond 😬
Mensen onderschatten hoe belangrijk waterdruk en doorstroming zijn in oude huizen.
Waarom leert niemand dit op school? Serieus nuttige kennis!
Klinkt logisch, maar hoe weet je of je ventiel “goed” staat?
Zou dit ook helpen bij vloerverwarming?
Fijne tip! Ik dacht al dat het aan de isolatie lag maar blijkbaar niet altijd dus.
Lol, mijn oma wist dit al dertig jaar geleden 😆
Bij mij helpt niks. Nieuwe ketel, nieuwe kranen, nog steeds ijskoud in de woonkamer.
Toch bizar dat energiebedrijven dat niet standaard controleren…
Wat een onzinartikel. Iedereen weet dat hogere stand = warmer. Duh.
Ik heb dit ook meegemaakt. Bleek dat de thermostaatkraan vastgeroest was. Nu heerlijk warm!
Kan iemand uitleggen wat precies “hydraulisch evenwicht” is? Klinkt ingewikkeld.
Typisch Nederlands: eerst klagen over kou, dan ontdekken dat de kraan verkeerd stond 😂
Bedankt voor de uitleg, ik ga vanavond meteen mijn radiatoren checken!
Wacht even… van stand 3 naar 4? Dat is toch gewoon warmer zetten? 😅
Interessant artikel! Nooit gedacht dat één klik zo’n verschil kon maken.