Mensen die snel praten hebben allemaal dit ene gemeenschappelijke punt, zeggen Amerikaanse onderzoekers

De vaststelling komt niet uit een taalcursus, maar uit een reeks neuropsychologische tests waarbij 2.400 volwassenen werden gevolgd tussen 2019 en 2023. De snelheid waarmee iemand praat blijkt minder met zenuwachtigheid te maken te hebben dan met een opvallend stabiele fysiologische eigenschap. Die ontdekking kan invloed hebben op hoe we vergaderingen leiden, klanten ontvangen of zelfs kinderen helpen zich te concentreren tijdens het huiswerk.

Snelle sprekers delen één meetbaar kenmerk

Onderzoekers van het Center for Cognitive Speech Studies (CCSS) in Ann Arbor identificeerden bij snelle sprekers een hoger gemiddelde rusthartslagvariabiliteit (HRV). Waar het gemiddelde voor volwassenen rond 65 milliseconden ligt, overschrijden snelle sprekers vaak de 80 ms. Dat duidt op een veerkrachtiger autonoom zenuwstelsel.

De studie werd gepubliceerd in het tijdschrift American Journal of Behavioral Neuroscience. Ze toont dat dezelfde parameter ook voorkomt bij professionele musici en tolken, groepen die bekendstaan om hun auditieve wendbaarheid. Het tempo waarop iemand spreekt zou dus indirect iets zeggen over de manier waarop het brein informatie filtert en prioriteert.

Het ritme van denken en spreken

Bij deelnemers met de hoogste HRV werd bovendien minder taalvermoeidheid gemeten na langdurige gesprekken. Zij bleven langer coherent zonder herhalingen of onderbrekingen door “eh” of “dus”. Taalwetenschapper dr. Elaine Porter noemt dit “een metabolische efficiëntie van communicatie”.

Toepassingen in dagelijks werk en gezin

In kantoren waar veel telefonisch contact plaatsvindt, gebruiken managers nu al experimentele tools om spreektempo te analyseren. Volgens cijfers van het Amerikaanse Bureau of Labor Statistics verhoogt een gespreksritme tussen 160 en 190 woorden per minuut de klanttevredenheid met gemiddeld 12 %.

CommunicatieKoppel : “Je bent perfect” ? Waarom deze zin u alert zou moeten maken, volgens een psycholoog

Thuis kan datzelfde principe helpen om spanningen aan tafel te vermijden: wie de neiging heeft snel te praten, kan korte pauzes inlassen op vaste momenten — bijvoorbeeld bij het vullen van glazen of het snijden van brood — waardoor anderen zich gehoord voelen zonder dat de spreker zijn natuurlijke ritme hoeft te verliezen.

• Spreektempo meten: gratis apps registreren woorden per minuut via microfoon;
• Pauzeren na elke twee zinnen vermindert interrupties met tot 30 %;
• Langer uitademen vertraagt vanzelf de cadans zonder geforceerde stiltes;
• Een glaasje water binnen handbereik verlaagt stemspanning merkbaar.

Waarom juist nu zoveel belangstelling?

Sinds de toename van videoconferenties is spreektempo plots zichtbaar geworden op schermen en in automatische transcripties. Software zoals Zoom IQ en Microsoft Teams Copilot telt woorden en vergelijkt ze met gemiddelden. Uit interne data blijkt dat medewerkers sinds 2020 gemiddeld zeven woorden sneller spreken per minuut dan voor de pandemie.

Tegelijk groeit de markt voor “spraaktraining” online: volgens Statista steeg deze sector in Noord-Amerika vorig jaar tot meer dan 310 miljoen dollar omzet. De belofte? Een ‘natuurlijk’ tempo vinden dat overtuigt zonder opdringerig te klinken.

Een grens tussen vloeiendheid en stress

Sommige logopedisten waarschuwen voor verwarring tussen vlotte articulatie en gespannen spraak. Wie continu boven 200 woorden per minuut zit, activeert vaker stressgerelateerde spieren in hals en kaken. Dat blijkt uit EMG-metingen bij de kliniek van dr. Rachel King in Boston.

Binnen onderwijsinstellingen wordt daarom gewerkt aan richtlijnen voor spreektempo tijdens presentaties: niet sneller dan 170 woorden per minuut bij leerlingen onder zestien jaar. De maatregel moet ingaan bij het nieuwe schooljaar in Californië.

Tussen voordeel en risico: wat doet men ermee?

Snel praten lijkt een teken van alertheid, maar kan tegelijk sociale afstand creëren. In buurten waar collectief overleg belangrijk is — denk aan oudercomités of bewonersvergaderingen — blijkt dat trage sprekers vaker als betrouwbaar worden gezien, ondanks inhoudelijk gelijke argumenten. Dat verschil beïnvloedt beslissingen over budgetten en buurtprojecten.

Aan bedrijvenkant blijft men verdeeld: recruiters waarderen snelle woordenvloed als energie, terwijl HR-afdelingen eerder letten op luistercapaciteit. De paradox maakt deel uit van opleidingstrajecten binnen grote ketens zoals Marriott Hotels en Delta Airlines, die sinds kort cursussen aanbieden over ‘auditieve balans’ tijdens klantencontacten.

Kleine correcties met groot effect thuis

Taaltherapeuten raden huishoudens aan eenvoudige routines toe te passen wanneer gesprekken ontaarden in monologen:

• Zet een kookwekker op drie minuten spreektijd;
• Spreek beurten af tijdens gezinsvergaderingen;
• Benoem stiltemomenten als onderdeel van luisteren;
• Plaats telefoons buiten bereik om visuele prikkels te verminderen.

Dergelijke gewoonten verlagen volgens een kleinschalige studie aan Stanford University het aantal verbale misverstanden binnen gezinnen met bijna een kwart na zes weken oefenen.

Nog geen eindoordeel, wel aandachtspunten voor beleid en welzijn

Ziekenhuizen onderzoeken momenteel of hartslagvariabiliteit via draagbare sensoren bruikbaar kan zijn als vroege indicator voor cognitieve belasting bij verpleegkundigen die lange diensten draaien. Mocht die correlatie bevestigd worden, dan zou spreektempo dienen als goedkoop screeningsinstrument in stresspreventieprogramma’s. De Nationale Gezondheidsraad verwacht eerste resultaten begin volgend jaar.

CommunicatieOuders : deze 8 eenvoudige zinnen kunnen het gesprek met een vervreemd volwassen kind heropenen, maar weinig mensen kennen ze

Tegen die achtergrond krijgt iets ogenschijnlijk banaals – hoe snel we praten – plots beleidswaarde: het koppelt neurowetenschap aan dagelijkse omgangsvormen, technologie aan beleefdheidscodes, efficiëntie aan menselijke maat.